
چکیده:
در این مقاله منابع درسی تاریخ تحوّلات سیاسی- اجتماعی ایران (منابع اصلی و کمکی) مورد بررسی قرار می گیرد. سوال اصلی این مقاله این است: آیا منبع (یا منابعی) در زبان فارسی وجود دارد که بتواند مطالب درسهای تحوّلات سیاسی- اجتماعی ایران (1و2 به صوت جداگانه) را پوشش دهد. منبع استاندارد و مورد قبول باید از شرایط زیر برخوردار باشد: 1. به صورت کتابی انتشار یافته و قابل دسترس باشد؛ 2. حداقل سرفصلهای مصوّب درس را پوشش دهد؛ 3. حتّی الامکان دارای پشتوانه ای نظری باشد؛ بیانی واقعگرایانه و فارغ از گرایش از حوادث داشته باشد. بنابراین سول در مورد هر کدام از این موارد پرسشهای فرعی این پژوهش را تشکیل می دهند.
از آنجایی که منابع گسترده ای (بویژه منابع فرعی) برای این درس وجود دارد، معیار انتخاب آنها منابعی است که مورد استفاده اساتید تاریخ تحوّلات در حال حاضر قرار می گیرند. به دلیل اینکه این پژوهش به صورت توصیفی- تحلیلی صورت می گیرد، از بیان فرضیه احتراز می شود.
همایش آموزش علوم سیاسی :چشم انداز و راهکارها با حضور جمعی از اساتید این رشته به مدت دو روز کار خود را آغاز کرد.
تیلی در روز بیستم ماه مه سال 1929 تولّد یافت. این جامعه شناس، عالم سیاسی و مورّخ آثاری را به رشته تحریر درآورد که به رابطۀ سیاست و جامعه می پردازند. تیلی در لومبارد ایلینویس (نزدیک شیکاگو) تولّد یافت. وی در دانشگاههای هاروارد و آکسفورد به تحصیل پرداخت و در سال 1958 دکترای خود را در رشته جامعه شناسی از دانشگاه هاروارد گرفت. در دانشگاههای هاروارد، دلیور، تورنتو، میشیگان، مدرسه جدید تحقیقات اجتماعی و دانشگاه کلمبیا به تدریس پرداخت و در دانشگاه کلمبیا استاد و صاحب کرسی ژوزف باتروایزر در علوم سیاسی شد.
تیلی با بررسی تحوّلات سیاسی، اجتماعی و فنّی در اروپا از دوره میانه تا زمان حاضر کوشید به تبیین موفقیت بی سابقه دولت ملی به عنوان جامعه سیاسی مسلّط بر روی زمین بپردازد. بر طبق نظریه وی نواوری نظامی در اروپای ما قبل مدرن (مخصوصاٌ باروت و ارتشهای انبوه) جنگ را بسیار پرهزینه ساخت. در نتیجه، تنها دولتهای دارای میزان کافی از سرمایه و جمعیت زیاد می توانستند در آن فضای خصومت آمیز از امنیت و بقا برخوردار شوند. نهادهای دولت مدرن (مانند نظامهای مالیاتی) برای این به وجود آمدند که جنگیدن را میسر سازند.
نقطه تمرکز دیگر در آثار تیلی به حوزه سیاست تعارض آمیز مربوط می شود. آثار وی بر خلاف تحلیلهای فردگرایانه ای که به خلق و خوی افراد توجه دارند، بر این مطلب تاکید دارند که چگونه گروههای اجتماعی به سازماندهی و منازعه با یکدیگر می پردازند. وی در روز ۲۹ آوریل سال ۲۰۰۸ در اثر بیماری سرطان درگذشت.
برخی از آثار تیلی:
• The Vende: A Sociological Analysis of the Counter- revolution of 1793. (1964)
• "Clio and Minerva." Pp. 433-66 in Theoretical Sociology, edited by John McKinney and Edward Tiryakian. (1970)
• "Collective Violence in European Perspective." Pp. 4-45 in Violence in America, edited by Hugh Graham and Tedd Gurr. (1969)
• "Do Communities Act?" Sociological Inquiry 43: 209-40. (1973)
• An Urban World. (ed.) (1974).
• The Formation of National States in Western Europe (ed.) (1974)
• From Mobilization to Revolution (1978)
این کتاب با عنوان از بسیج تا انقلاب توسّط اینجانب به فارسی ترجمه شده است.
• As Sociology Meets History (1981)
• Big Structures, Large Processes, Huge Comparisons (1984)
• The Contentious French (1986)
• Coercion, Capital, and European States, AD 990-1992 (1990)
• European Revolutions, 1492–1992 (1993)
این کتاب با عنوان انقلابهای اروپایی توسط بهاءالدین بازرگانی گیلانی به فارسی ترجمه شده است.
• Cities and the Rise of States in Europe, A.D. 1000 to 1800 (1994)
• Roads from Past to Future (1997)
• Work Under Capitalism (with Chris Tilly, 1998)
• Durable Inequality (1998)
• Transforming Post-Communist Political Economies (1998)
• Dynamics of Contention (with Doug McAdam and Sidney Tarrow) (2001)
• Contention & Democracy in Europe, 1650-2000 (2004)
• Social Movements, 1768-2004 (2004)
• From Contentions to Democracy (2005)
• Identities, Boundaries, and Social Ties (2005)
• Trust and Rule (2005)
• Why? (2006)
• Oxford Handbook of Contextual Political Analysis (2006)
• Contentious Politics (with Sidney Tarrow) (2006)
• Regimes and Repertoires (2006)
• Democracy (2007)
خوشا از دل نم اشكي فشاندن
به آبي آتش دل را نشاندن
خوشا زان عشقبازان ياد كردن
زبان را زخمهي فرياد كردن
خوشا از ني خوشا از سر سرودن
خوشا نينامهاي ديگر سرودن
نواي ني، نوايي آتشين است
بگو از سر بگيرد، دل نشين است
نواي ني، نواي بينواييست
هواي نالههايش نينواييست
نواي ني دواي هر دل تنگ
شفاي خواب گل، بيماري سنگ
قلم، تصوير جانكاهيست از ني
علم، تمثيل كوتاهيست از ني
خدا چون دست بر لوح و قلم زد
سر او را به خط ني رقم زد
دل ني نالهها دارد از آن روز
از آن روز است ني را ناله پر سوز
چه رفت آن روز در انديشهي ني؟
كه اينسان شد پريشان بيشهي ني
سري سرمست شور و بي قراري
چو مجنون در هواي ني سواري
پر از عشق نيستان سينهي او
غم غربت، غم ديرينهي او
غم ني بند بند پيكر اوست
هواي آن نيستان در سر اوست
دلش را با غريبي، آشناييست
به هم اعضاي او وصل از جداييست
سرش بر ني، تنش در قعر گودال
ادب را گه الف گرديد، گه دال
ره ني، پيچ و خم بسيار دارد
نوايش زير و بم بسيار دارد
سري بر نيزهاي منزل به منزل
به همراهش هزاران كاروان دل
چگونه پا زگل بر دارد اشتر؟
كه با خود باري از سر دارد اشتر
گران باري به محمل بود بر ني
نه از سر، باري از دل بود بر ني
چو از جان پيش پاي عشق سر داد
سرش بر ني، نواي عشق سر داد
به روي نيزه و شيرين زباني؟!
عجب نبود ز ني شكر فشاني!
اگر ني پردهاي ديگر بخواند
نيستان را به آتش مي كشاند
سزد گر چشمها در خون نشينند
چو دريا را به روي نيزه بينند
شگفتا بيسر و ساماني عشق!
به روي نيزه سرگرداني عشق!
ز دست عشق عالم در هياهوست
تمام فتنهها زير سر اوست
قيصر امينپور

درگذشت این استاد فرزانه را به جامعه علمی کشور تسلیت می گویم. دکتر شهیدی که متولد سال 1297 در شهرستان بروجرد است. عمری را در راه پژوهش و آموزش گذراند. از سالها پیش مسئولیت به روز کردن لغت نامه دهخدا را عهده دار بود. و در دوره معاونت دکتر معین بر این موسسه معاونت ایشان را بر عهده داشت.
ایشان علاوه بر تحصیلات حوزوی و کسب درجه اجتهاد به تحصیل در دانشگاه در رشته الهیات و سپس ادبیات پرداخت و در رشته ادبیات درجه دکتری گرفت. دکتر شهیدی کتابهای بسیاری تالیف کرده است که از جمله آنها می توان از شرح مثنوی، قیام امام حسین، تاریخ تحلیلی اسلام، مهدویت در اسلام، ابوذر غفاری، شیرزن کربلا و زندگانی حضرت فاطمه زهرا نام برد. ولی مهمترین و ماندگارترین اثر ایشان ترجمه شیوای نهج البلاغه است که برنده کتاب سال جمهوری اسلامی نیز شد.
ایشان به ادبیات و زبان فارسی اهتمامی وافر داشت و این زبان را مهمترین عامل وحدت آفرین در میان ایرانیان می دانست. دکتر شهیدی را می توان نمونه بارز یک اندیشمند ایران دوست و ایران شناس به شمار آورد.
در حوزه تاریخ اسلام دکتر شهیدی معتقد بود که حوادثی که پس از رحلت پیامبر اسلام اتفاق افتاد و با شهادت امام حسین علیه السلام به اوج خود رسید در واقع به دلیل زنده شدن کینه ها و اختلافات جاهلی پس از میان رفتن باور عمیق دینی در زمان ظهور اسلام و نیز کاهش احساسات دینی در میان عربها بود. به بیان دیگر دعواها و اختلافاتی که قبل از اسلام وجود داشت بار دیگر در میان قبائل عرب سربرآورد و به حساب اختلافات مذهبی نوشته شد. ایشان این دیدگاه را در کتابهای تاریخ تحلیلی اسلام و و قیام امام حسین (ع): پس از پنجاه سال مطرح کرده اند.
در کتاب دیگر خود با عنوان زندگانی علی بن الحسین (ع) باور مشهور و شایع در خصوص ازدواج امام حسین با یکی از شاهزادگان ایرانی به نام شهربانو را مورد تردید قرار می دهد و معتقد است که سندی محکم در این خصوص وجود ندارد.
روحش شاد
نام کتاب: مساله همبستگی (مجموعه مقالات)
ویراستاران: فرارو و دوریان
مترجم: علی مرشدی زاد
ناشر: موسسه مطالعات ملی
سال انتشار: ۱۳۸۶
انتشار این مجله را به خانم تیشه یار و همکارانشان تبریک می گویم و برای ایشان آرزوی موفقیت دارم.
آدرس اینترنتی مجله: www.int-politics.com
|
شماره دوم فصلنامه فرهنگي-اجتماعي خط اول ويژه انقلاب اسلامي بامطالبي چون سبكهاي تاريخ نگاري معاصر و آسيب شناسي انقلاب اسلامي منتشرشد. فصلنامه خط اول با موضوع انقلاب اسلامي براي استفاده دانشجويان و پژوهشگران اين عرصه منتشر و روانه بازار نشر شد. | |
آنتونی اسمیت و جان هاچینسون (ویراستاران)
مصطفی یونسی و علی مرشدی زاد (مترجمان)
ناشر: پژوهشکده مطالعات راهبردی
سال نشر: ۱۳۸۶
مجموعه مقالات كتاب مليگرايي تلاشي است براي آشنا ساختن دانشجويان با برخي از ايدههاي بيشماري كه محققان نحلههاي مختلف در اين حوزه مطالعاتي رو به گسترش ارائه دادهاند. مطالعه قوميت و مليگرايي مخصوصاً در دنياي انگلو ـ ساكسون براي مدت زماني طولاني با ترديد صورت گرفته است. اما اين وضعيت امروزه به آرامي رو به بهبود است و ما شاهد رشد قابل ملاحظه پژوهشهايي غني و نافذ در خصوص تمامي جوانب قوميت و مليگرايي در تمامي نقاط عالم هستيم. با فوران احساسات و فعاليتهاي قومي ـ مليگرايانه در همه جا، نياز به مطالعه شديد بر پايه تجزيه و تحليل مقايسهاي روز به روز بيشتر بروز ميكند. با توجه به اين امر مجموعه حاضر كه شامل برخي از متنهاي اصلي و جديد در اين حوزه است، ارائه ميشود.