تبليغاتX
.: سیاست و جامعه :.
تحول و تداوم جامعه مدنی در ایران
شنبه بیست و نهم تیر 1387
تحول و تداوم جامعه مدني در ايران
نويسنده: دكتر هادي سمتي
مترجم: علي مرشدي زاد

مقدمه:
روشن است كه فكر جامعه مدني و دمكراسي كه نتيجه طبيعي آن است، به صورت تفكر رايج در آمده است و نشريات مهم، كتابهاي متعدد و كنفرانسهاي مختلفي بدان پرداخته اند. با توجه به تحولات عميقي كه در اتحاد جماهير شوروي سابق اتفاق افتاد ونيزانقلابهاي مسالمت آميزي كه در اروپاي شرقي به وقوع پيوست است، اين امر طبيعي مي نمايد. اين قيامهاي مردمي در واقع در حوزه مشاركت سياسي به وقوع پيوست و براي اولين بار پس از جنگ جهاني دوم، باعث ظهور نهادهاي جديدي براي تسهيل اين مشاركت شد. اما اين حركت احساسي آشوبي را در وراي خود دارد كه ذاتاً ارتباطي با جامعه مدني ندارد. تحولات جديدي كه در اين جوامع به وقوع پيوست، تغيير كاملي را به دنبال آورد و اين امر باعث مباحثاتي در كشورهاي دموكراتيك صنعتي درباره ماهيت جامعه مدني كاركردهاي آن شده است. اين مقاله آنها به بررسي اشكالات نظريه اي كه از فكر جامعه مدني نشأت مي گيرد، محدود نمي شود.

ادامه مطلب
Posted by علی مرشدی زاد @ 8:27 |

 

 

چکیده:

در این مقاله منابع درسی تاریخ تحوّلات سیاسی- اجتماعی ایران (منابع اصلی و کمکی) مورد بررسی قرار می گیرد. سوال اصلی این مقاله این است: آیا منبع (یا منابعی) در زبان فارسی وجود دارد که بتواند مطالب درسهای تحوّلات سیاسی- اجتماعی ایران (1و2 به صوت جداگانه) را پوشش دهد. منبع استاندارد و مورد قبول باید از شرایط زیر برخوردار باشد: 1. به صورت کتابی انتشار یافته و قابل دسترس باشد؛ 2. حداقل سرفصلهای مصوّب درس را پوشش دهد؛ 3. حتّی الامکان دارای پشتوانه ای نظری باشد؛ بیانی واقعگرایانه و فارغ از گرایش از حوادث داشته باشد. بنابراین سول در مورد هر کدام از این موارد پرسشهای فرعی این پژوهش را تشکیل می دهند.

از آنجایی که منابع گسترده ای (بویژه منابع فرعی) برای این درس وجود دارد، معیار انتخاب آنها منابعی است که مورد استفاده اساتید تاریخ تحوّلات در حال حاضر قرار می گیرند. به دلیل اینکه این پژوهش به صورت توصیفی- تحلیلی صورت می گیرد، از بیان فرضیه احتراز می شود.


ادامه مطلب
Posted by علی مرشدی زاد @ 13:10 |
1
جنبشهای   اجتماعی    به مثابه سیاست
روزنامه هراره دیلی نیوز در سرمقاله خود در روز 5 دسامبر سال 2002 چنین نوشت:
به وجود آوردن جنبش نیرومند طرفدار دموکراسی همواره وظیفه جامعه ای مدنی است که در فضای سیاسی سرکوب دست به فعالیت می زند.... نقطه آغاز توانایی تعریف جنبش اجتماعی است. چنان که این نام نشان می دهد، جنبشهای اجتماعی سازمانهای فراگیری هستند که گروههای ذی نفع متنوّعی را دربرمی گیرند. جنبشهای اجتماعی قشرهای مهمّی از جامعه مانند کارگران، گروههای زنان، دانشجویان، جوانان و اجزای روشنفکری را شامل می شوند. این بخشهای ذی نفع مختلف از جامعه با رنج مشترکی به هم پیوند می خورند که در بیشتر موارد حاصل درک مشترک آنها از نبود دموکراسی محیط سیاسی خاصی است. این مطلب بویژه در مورد مبارزه ضد تبعیض نژادی در آفریقای جنوبی طی دو دهه اخیر و به طور مشخّص تر  در خصوص زیمبابوه در چهار سال اخیر صدق می کند. تنها تفاوت بارز میان وضعیت زیمبابوه و جنبش اجتماعی ضد تبعیض نژادی در آفریقای جنوبی در این است که وضعیت زیمبابوه کمتر تعریف شده و مورد توجّه قرار گرفته است. در واقع، گاه می توان مردم زیمبابوه را به خاطر اینکه گمان می کنند جنبش اجتماعی دچار انشقاق شده است بخشید.
ادامه مطلب
Posted by علی مرشدی زاد @ 18:37 |

همایش آموزش علوم سیاسی :چشم انداز و راهکارها با حضور جمعی از اساتید این رشته به مدت دو روز کار خود را آغاز کرد.

Posted by علی مرشدی زاد @ 11:54 |
انگاره ای که مدل نظام اجتماعی و نظریه های روانشناسانۀ اجتماعی از انقلابها ارائه می دهند انگارۀ شکستِ نظامها/ رژیمها در انطباق یافتن با انتظارات به وجود آمده به واسطۀ ناکامی و تنش روانی و ناتوانی در برآوردن این انتظارات است، که نهایتاً به چنان سطحی می رسد که افراد به صورتی غیر ارادی انگیزۀ مشارکت در خشونت تصفیه کننده وخودانگیختۀ توده ای علیه حکومت پیدا می کنند که نتیجۀ آن سرنگونی آن حکومت است. نقطۀ آغازین تحلیل تیلی در باب انقلابها این است که این انگارۀ «دیگ زودپز» با یافته های تاریخدانان اجتماعی که به مطالعۀ بنیادین انقلابهای قدیمی تر پرداخته اند، یعنی داده های مستند مربوط به افراد و گروههای کوچک پرداخته و، بر این اساس، کوشیده اند منابع و ماهیت آن فعالیت انقلابی را بازسازی کنند، مغایرت دارد....
ادامه مطلب
Posted by علی مرشدی زاد @ 1:5 |
چارلز تیلی درگذشت
چهارشنبه یازدهم اردیبهشت 1387

تیلی در روز بیستم ماه مه سال 1929 تولّد یافت. این جامعه شناس، عالم سیاسی و مورّخ آثاری را به رشته تحریر درآورد که به رابطۀ سیاست و جامعه می پردازند. تیلی در لومبارد ایلینویس (نزدیک شیکاگو) تولّد یافت. وی در دانشگاههای هاروارد و آکسفورد به تحصیل پرداخت و در سال 1958 دکترای خود را در رشته جامعه شناسی از دانشگاه هاروارد گرفت. در دانشگاههای هاروارد، دلیور، تورنتو، میشیگان، مدرسه جدید تحقیقات اجتماعی و دانشگاه کلمبیا به تدریس پرداخت و در دانشگاه کلمبیا استاد و صاحب کرسی ژوزف باتروایزر در علوم سیاسی شد.
تیلی با بررسی تحوّلات سیاسی، اجتماعی و فنّی در اروپا از دوره میانه تا زمان حاضر کوشید به تبیین موفقیت بی سابقه دولت ملی به عنوان جامعه سیاسی مسلّط بر روی زمین بپردازد. بر طبق نظریه وی نواوری نظامی در اروپای ما قبل مدرن (مخصوصاٌ باروت و ارتشهای انبوه) جنگ را بسیار پرهزینه ساخت. در نتیجه، تنها دولتهای دارای میزان کافی از سرمایه و جمعیت زیاد می توانستند در آن فضای خصومت آمیز از امنیت و بقا برخوردار شوند. نهادهای دولت مدرن (مانند نظامهای مالیاتی) برای این به وجود آمدند که جنگیدن را میسر سازند.
نقطه تمرکز دیگر در آثار تیلی به حوزه سیاست تعارض آمیز مربوط می شود. آثار وی بر خلاف تحلیلهای فردگرایانه ای که به خلق و خوی افراد توجه دارند، بر این مطلب تاکید دارند که چگونه گروههای اجتماعی به سازماندهی و منازعه با یکدیگر می پردازند.  وی در روز ۲۹ آوریل سال ۲۰۰۸ در اثر بیماری سرطان درگذشت.
برخی از آثار تیلی:
•  The Vende: A Sociological Analysis of the Counter- revolution of 1793. (1964)
• "Clio and Minerva." Pp. 433-66 in Theoretical Sociology, edited by John McKinney and Edward Tiryakian. (1970)
• "Collective Violence in European Perspective." Pp. 4-45 in Violence in America, edited by Hugh Graham and Tedd Gurr. (1969)
• "Do Communities Act?" Sociological Inquiry 43: 209-40. (1973)
• An Urban World. (ed.) (1974).
• The Formation of National States in Western Europe (ed.) (1974)
•  From Mobilization to Revolution (1978)
این کتاب با عنوان از بسیج تا انقلاب توسّط اینجانب به فارسی ترجمه شده است.
• As Sociology Meets History (1981)
• Big Structures, Large Processes, Huge Comparisons (1984)
• The Contentious French (1986)
• Coercion, Capital, and European States, AD 990-1992 (1990)
• European Revolutions, 1492–1992 (1993)
این کتاب با عنوان انقلابهای اروپایی توسط بهاءالدین بازرگانی گیلانی به فارسی ترجمه شده است.
• Cities and the Rise of States in Europe, A.D. 1000 to 1800 (1994)
• Roads from Past to Future (1997)
• Work Under Capitalism (with Chris Tilly, 1998)
• Durable Inequality (1998)
• Transforming Post-Communist Political Economies (1998)
• Dynamics of Contention (with Doug McAdam and Sidney Tarrow) (2001)
• Contention & Democracy in Europe, 1650-2000 (2004)
• Social Movements, 1768-2004 (2004)
• From Contentions to Democracy (2005)
• Identities, Boundaries, and Social Ties (2005)
• Trust and Rule (2005)
• Why? (2006)
• Oxford Handbook of Contextual Political Analysis (2006)
• Contentious Politics (with Sidney Tarrow) (2006)
• Regimes and Repertoires (2006)
• Democracy (2007)

 

Posted by علی مرشدی زاد @ 21:56 |
نمادها و آیینها در ایران پس از انقلاب
و
نقش آنها در همبستگی ملّی
علی مرشدی زاد
مقدّمه
نمادها و آیینهایی که در میان جوامع شکل می گیرند دارای اهمیّت کارکردی هستند. آنها از یک سو نشان دهندۀ نیاز و ضرورت کارکردی خویش و از سوی دیگر منعکس کنندۀ میزان اهتمام و آگاهی مردم نسبت به آن نیاز هستند. وجود هر دوی این ملاحظات لازم است تا کارکردی به وجود آید. نیاز و آگاهی بدان نقش مکمّل برای یکدیگر دارند. در موارد بسیاری به دلیل شدّت نیاز، عنصر آگاهی در ناخودآگاه اعضای جامعه تاثیر خود را بر شکل گیری یک کارکرد می گذارد. بنابراین با مطالعۀ ساختارها، نهادها، نقشها، نمادها، و آیینهای موجود در یک جامعه می توان از یک سو به نیازهای اجتماعی آن و از سوی دیگر به میزان آگاهی مردم در خصوص آن نیازها پی برد.

ادامه مطلب
Posted by علی مرشدی زاد @ 11:42 |
کوه عقاب در یزد
شنبه بیست و نهم دی 1386
تصویری از کوه عقاب که در یزد (در جاده نصرآباد) قرار دارد. گفتم شاید برای شما هم جالب باشد. این عکس را من از سایت خانم عرفان نظر آهاری شاعر معاصر گرفتم: www.nooronar.com

Posted by علی مرشدی زاد @ 21:43 |
نی نامه مثنوی جاودانه قیصر امین پور
سه شنبه بیست و پنجم دی 1386

خوشا از دل نم اشكي فشاندن
به آبي آتش دل را نشاندن

خوشا زان عشقبازان ياد كردن
زبان را زخمه‌ي فرياد كردن

خوشا از ني خوشا از سر سرودن
خوشا ني‌نامه‌اي ديگر سرودن

نواي ني، نوايي آتشين است
بگو از سر بگيرد، دل نشين است

نواي ني، نواي بي‌نوايي‌ست
هواي ناله‌هايش نينوايي‌ست

نواي ني دواي هر دل تنگ
شفاي خواب گل، بيماري سنگ

قلم، تصوير جانكاهي‌ست از ني
علم، تمثيل كوتاهي‌ست از ني

خدا چون دست بر لوح و قلم زد
سر او را به خط ني رقم زد

دل ني ناله‌ها دارد از آن روز
از آن روز است ني را ناله پر سوز

چه رفت آن روز در انديشه‌ي ني؟
كه اينسان شد پريشان بيشه‌ي ني

سري سرمست شور و بي قراري
چو مجنون در هواي ني سواري

پر از عشق نيستان سينه‌ي او
غم غربت، غم ديرينه‌ي او

غم ني بند بند پيكر اوست
هواي آن نيستان در سر اوست

دلش را با غريبي، آشنايي‌ست
به هم اعضاي او وصل از جدايي‌ست

سرش بر ني، تنش در قعر گودال
ادب را گه الف گرديد، گه دال

ره ني، پيچ و خم بسيار دارد
نوايش زير و بم بسيار دارد

سري بر نيزه‌اي منزل به منزل
به همراهش هزاران كاروان دل

چگونه پا زگل بر دارد اشتر؟
كه با خود باري از سر دارد اشتر

گران باري به محمل بود بر ني
نه از سر، باري از دل بود بر ني

چو از جان پيش پاي عشق سر داد
سرش بر ني، نواي عشق سر داد

به روي نيزه و شيرين زباني؟!
عجب نبود ز ني شكر فشاني!

اگر ني پرده‌اي ديگر بخواند
نيستان را به آتش مي كشاند

سزد گر چشم‌ها در خون نشينند
چو دريا را به روي نيزه بينند

شگفتا بي‌سر و ساماني عشق!
به روي نيزه سرگرداني عشق!

ز دست عشق عالم در هياهوست
تمام فتنه‌ها زير سر اوست

قيصر امين‌پور

Posted by علی مرشدی زاد @ 11:38 |
استاد دکتر جعفر شهیدی درگذشت
یکشنبه بیست و سوم دی 1386

درگذشت این استاد فرزانه را به جامعه علمی کشور تسلیت می گویم. دکتر شهیدی که متولد سال 1297 در شهرستان بروجرد است. عمری را در راه پژوهش و آموزش گذراند. از سالها پیش مسئولیت به روز کردن لغت نامه دهخدا را عهده دار بود. و در دوره معاونت دکتر معین بر این موسسه معاونت ایشان را بر عهده داشت.

ایشان علاوه بر تحصیلات حوزوی و کسب درجه اجتهاد به تحصیل در دانشگاه در رشته الهیات و سپس ادبیات پرداخت و در رشته ادبیات درجه دکتری گرفت. دکتر شهیدی کتابهای بسیاری تالیف کرده است که از جمله آنها می توان از شرح مثنوی، قیام امام حسین، تاریخ تحلیلی اسلام، مهدویت در اسلام، ابوذر غفاری، شیرزن کربلا و زندگانی حضرت فاطمه زهرا نام برد. ولی مهمترین و ماندگارترین اثر ایشان ترجمه شیوای نهج البلاغه است که برنده کتاب سال جمهوری اسلامی نیز شد.

ایشان به ادبیات و زبان فارسی اهتمامی وافر داشت و این زبان را مهمترین عامل وحدت آفرین در میان ایرانیان می دانست. دکتر شهیدی را می توان نمونه بارز یک اندیشمند ایران دوست و ایران شناس به شمار آورد.

در حوزه تاریخ اسلام دکتر شهیدی معتقد بود که حوادثی که پس از رحلت پیامبر اسلام اتفاق افتاد و با شهادت امام حسین علیه السلام به اوج خود رسید در واقع به دلیل زنده شدن کینه ها و اختلافات جاهلی پس از میان رفتن باور عمیق دینی در زمان ظهور اسلام و نیز کاهش احساسات دینی در میان عربها بود. به بیان دیگر دعواها و اختلافاتی که قبل از اسلام وجود داشت بار دیگر در میان قبائل عرب سربرآورد و به حساب اختلافات مذهبی نوشته شد. ایشان این دیدگاه را در کتابهای تاریخ تحلیلی اسلام و و قیام امام حسین (ع): پس از پنجاه سال مطرح کرده اند.

در کتاب دیگر خود با عنوان زندگانی علی بن الحسین (ع)  باور مشهور و شایع در خصوص ازدواج امام حسین با یکی از شاهزادگان ایرانی به نام شهربانو را مورد تردید قرار می دهد و معتقد است که سندی محکم در این خصوص وجود ندارد.  

روحش شاد   

 

 

Posted by علی مرشدی زاد @ 19:16 |
فصل هشتم
ابن باجّه: انحراف فردگرایانه
ما در ابوبکر بن صائغ ابن باجّه،  نخستین فیلسوف مسلمان در غرب، شاهد رویکردی متفاوت به افلاطون و فلسفۀ سیاسی او هستیم. زیرا اومپیس،  نامی که عالمان اسکولاستیک و اندیشمندان مدرن فلسفه وی را بدان خطاب می کردند، علاقه ای تامّ و تمام به کمال و سعادت شخص متفکّر دارد. وی این را در وحدت (یا دقیقتر بگوییم در پیوند) انسان با عقل فعّال، که بالاترین مرحله قبل از تفکّر عرفانی درباب خداوند است، جستجومی کند.  علم سیاست تنها تا بدانجا که بر فیلسوف تأثیر می گذارد وی را دلمشغول می دارد؛ ویژگیهای زمامدار، قانون به عنوان بنیان حکومت، سعادت امّت، قوانین سیاسی مختلف و دگرگونی آنها موضوع مطالعۀ او نیستند. وی دولت آرمانی افلاطون را می شناسد و می داند که این دولت به فرد طالب حقیقت در دستیابی به هدفش کمک می کند، حال آنکه دولتهای ناقصه مانع وی می شوند. امّا وی بر خلاف پیشینیان خود، فارابی و ابن سینا، و بر خلاف ابن رشد که پس از وی قرار دارد، نمی پذیرد که بالاترین کمال انسانی و سعادت غایی تنها در مدینۀ فاضله امکانپذیر است.
ادامه مطلب
Posted by علی مرشدی زاد @ 0:37 |
کتاب مساله همبستگی منتشر شد
جمعه چهاردهم دی 1386
کتاب مساله همبستگی که مجموعه مقالاتی با محور همبستگی است و با دیدگاهی پارسونزی به این مو ضوع پرداخته است از سوی موسسه مطالعات ملی منتشر شد

نام کتاب: مساله همبستگی (مجموعه مقالات)

 ویراستاران: فرارو و دوریان

 مترجم: علی مرشدی زاد

ناشر: موسسه مطالعات ملی

سال انتشار: ۱۳۸۶

 

Posted by علی مرشدی زاد @ 21:25 |
مجله انگلیسی زبان سیاست بین الملل با مقاله ای از اینجانب با عنوان مروری بر ایده های پست مدرنیستی و توسعه سیاسی انتشار یافت. 

Logo

انتشار این مجله را به خانم تیشه یار و همکارانشان تبریک می گویم و برای ایشان آرزوی موفقیت دارم.

آدرس اینترنتی مجله: www.int-politics.com

  

Posted by علی مرشدی زاد @ 13:36 |

 
 

   
.

شماره دوم فصلنامه فرهنگي-اجتماعي خط اول ويژه انقلاب اسلامي بامطالبي چون سبك‌هاي تاريخ نگاري معاصر و آسيب شناسي انقلاب اسلامي منتشرشد.

 فصلنامه خط اول با موضوع انقلاب اسلامي براي استفاده دانشجويان و پژوهشگران اين عرصه منتشر و روانه بازار نشر شد.

سبك‌هاي تاريخ نگاري معاصر نوشته يعقوب توكلي، گفتمان تجدد اثنوگرافي تجدد در جامعه ايران نوشته حسن بشير، آسيب شناسي انقلاب اسلامي نوشته مهرعلي لطفي، حسن حنفي آثار و ديدگاهها نوشته علي مرشدي‌زاد، كانت و فلسفه دين نوشته صالح حسن زاده، آدم از ديدگاه قرآن و عهدين نوشته محمد صدقي و اتحاد ملي رهيافت‌هاو ساز و كارها نوشته حميد احمدي از جمله مقالاتي است كه در اين شماره از فصلنامه خط اول منتشر شده است.

در كلام اول اين نشريه آمده است: هدف اين نشريه توسعه و نشر پژوهش‌هاي نظام‌مند و مساله محور در كليه رشته هاي مرتبط با مباني فكري و تاريخي انقلاب اسلامي و معارف اسلامي است.

علاقه مندان براي تهيه اين نشريه مي توانند به مركز پخش نشر شولا، خيابان انقلاب، بعد از وصال، كوي اسكو، پلاك 10 مراجعه كنند و يا با شماره تلفن 66963197 تماس بگيرند.

فصلنامه خط اول با مدير مسئولي عبدالمطلب عبدالله، سردبيري دكتر كاووس سيد امامي و همكاري جمعي از اعضاي هيئت علمي منتشر شده است.

Posted by علی مرشدی زاد @ 18:6 |
ملی گرایی
چهارشنبه چهاردهم آذر 1386
ملی گرایی

آنتونی اسمیت و جان هاچینسون (ویراستاران)

مصطفی یونسی و علی مرشدی زاد (مترجمان)

ناشر: پژوهشکده مطالعات راهبردی

سال نشر: ۱۳۸۶

مجموعه مقالات كتاب ملي‌گرايي تلاشي است براي آشنا ساختن دانشجويان با برخي از ايده‌هاي بي‌شماري كه محققان نحله‌هاي مختلف در اين حوزه مطالعاتي رو به گسترش ارائه داده‌اند. مطالعه قوميت و ملي‌گرايي مخصوصاً در دنياي انگلو ـ ساكسون براي مدت زماني طولاني با ترديد صورت گرفته است. اما اين وضعيت امروزه به آرامي رو به بهبود است و ما شاهد رشد قابل ملاحظه پژوهشهايي غني و نافذ در خصوص تمامي جوانب قوميت و ملي‌گرايي در تمامي نقاط عالم هستيم. با فوران احساسات و فعاليتهاي قومي ـ ملي‌گرايانه در همه جا، نياز به مطالعه شديد بر پايه تجزيه و تحليل مقايسه‌اي روز به روز بيشتر بروز مي‌كند. با توجه به اين امر مجموعه حاضر كه شامل برخي از متنهاي اصلي و جديد در اين حوزه است، ارائه مي‌شود.

Posted by علی مرشدی زاد @ 22:59 |